Nhịp tim ở người cao tuổi và người có bệnh nền

Ở nhóm này thì cùng một con số có thể mang ý nghĩa rất khác so với người khoẻ mạnh.

Những thay đổi theo tuổi

• Khả năng tăng nhịp khi gắng sức giảm
• Hệ dẫn truyền trong tim thay đổi
• Nhịp không đều hay gặp hơn
• Phản ứng với thuốc khác đi
• Cần được đọc trong bối cảnh

Khả năng tăng nhịp khi gắng sức giảm dần là thay đổi tự nhiên theo tuổi.

Về ảnh hưởng của thuốc

• Nhiều thuốc làm chậm nhịp
• Một số làm nhanh nhịp
• Người cao tuổi dùng nhiều thuốc cùng lúc
• Nguy cơ tương tác cao
• Mang danh sách đầy đủ đi khám

Danh sách thuốc đầy đủ là thông tin quan trọng nhất khi đánh giá nhịp tim ở nhóm này.

Về nhịp tim chậm

• Có thể do thuốc
• Có thể do thay đổi hệ dẫn truyền
• Không triệu chứng thì theo dõi
• Kèm triệu chứng thì cần đánh giá
• Không tự ngừng thuốc

Nhịp chậm không triệu chứng khác hẳn nhịp chậm kèm chóng mặt.

Triệu chứng đi kèm cần chú ý

• Chóng mặt
• Mệt bất thường
• Gần ngất hoặc ngất
• Khó thở khi gắng sức nhẹ
• Lú lẫn mới xuất hiện

Lú lẫn mới xuất hiện ở người cao tuổi luôn cần được đánh giá.

Về liên hệ với té ngã

• Nhịp bất thường có thể gây choáng
• Dẫn tới té ngã
• Hậu quả có thể nặng
• Té ngã không rõ lý do cần được đánh giá
• Hỏi về nhịp tim khi khám sau ngã

Té ngã không rõ lý do là tình huống nên được đánh giá cả về nhịp tim.

Về nhịp tim không đều

• Hay gặp hơn theo tuổi
• Một số dạng cần điều trị
• Có thể không có triệu chứng
• Phát hiện khi bắt mạch hoặc đo huyết áp
• Cần được bác sĩ đánh giá

Nhiều trường hợp được phát hiện tình cờ khi đo huyết áp tại nhà.

Về ký hiệu trên máy đo huyết áp

• Nhiều máy có ký hiệu báo nhịp không đều
• Xuất hiện lặp lại thì đáng chú ý
• Ghi lại tần suất
• Mang thông tin đi khám
• Không tự kết luận

Ký hiệu này lặp lại nhiều lần là lý do nên nói với bác sĩ.

Cách bắt mạch cho người cao tuổi

• Đặt hai ngón tay lên cổ tay
• Đếm trọn một phút
• Chú ý có đều hay không
• Ghi lại
• Người nhà làm được

Người nhà bắt mạch và ghi lại là thông tin rất hữu ích cho bác sĩ.

Về vai trò của người chăm sóc

• Nhận ra thay đổi so với thường ngày
• Ghi lại các đợt bất thường
• Quan sát triệu chứng kèm theo
• Báo cho bác sĩ
• Quan sát của họ rất có giá trị

Thay đổi so với thường ngày là điều người chăm sóc nhận ra sớm nhất.

Về người có bệnh tim đã biết

• Hỏi bác sĩ về khoảng nhịp mục tiêu
• Hỏi dấu hiệu nào cần báo ngay
• Theo dõi theo hướng dẫn
• Ghi lại đầy đủ
• Mang số liệu đi tái khám

Hỏi trước dấu hiệu nào cần báo ngay tránh được sự lúng túng khi xảy ra.

Về người có bệnh phổi mạn tính

• Nhịp tim có thể cao hơn
• Tăng khi đợt cấp
• Theo dõi cùng với triệu chứng hô hấp
• Hỏi bác sĩ về mức bình thường của mình
• Thay đổi rõ thì báo

Nhịp tim tăng có thể là dấu hiệu sớm của một đợt cấp.

Về người đang điều trị đường huyết

• Tim đập nhanh có thể do hạ đường huyết
• Kèm run và vã mồ hôi
• Xử lý theo hướng dẫn đã có
• Một số người mất các dấu hiệu cảnh báo
• Báo cho bác sĩ nếu vậy

Mất cảm giác cảnh báo khi hạ đường huyết là điều cần được báo với bác sĩ.

Về việc theo dõi tại nhà

• Không cần đo quá nhiều lần
• Theo lịch được dặn
• Đo thêm khi có triệu chứng
• Ghi lại đầy đủ
• Hỏi bác sĩ về tần suất

Đo thêm khi có triệu chứng có giá trị hơn là đo nhiều lần khi đang bình thường.

Khi nào cần khám ngay

• Ngất
• Đau ngực
• Khó thở nhiều
• Lú lẫn đột ngột
• Nhịp rất nhanh hoặc rất chậm kèm triệu chứng

Những dấu hiệu này cần được xử lý ngay chứ không chờ tới lịch khám.

Cách nghĩ thực tế

• Cùng con số có ý nghĩa khác ở nhóm này
• Danh sách thuốc đầy đủ là thông tin quan trọng nhất
• Triệu chứng đi kèm quyết định mức độ đáng lo
• Người chăm sóc nhận ra thay đổi sớm nhất
• Té ngã không rõ lý do nên được đánh giá

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi bác sĩ về mức nhịp tim phù hợp với từng trường hợp.

Câu hỏi thường gặp