Nhịp tim lúc nghỉ — con số nói lên điều gì

Đây là chỉ số ai cũng đo được bằng hai ngón tay mà ít người để ý tới.

Nhịp tim lúc nghỉ là gì

• Số lần tim đập trong một phút
• Khi cơ thể đang nghỉ
• Không phải sau vận động
• Không phải khi đang xúc động
• Là chỉ số nền

Chỉ số này chỉ có nghĩa khi đo trong điều kiện nghỉ thật sự.

Cách đo bằng tay

• Đặt hai ngón tay lên cổ tay
• Hoặc bên cổ
• Không dùng ngón cái
• Đếm số nhịp trong một phút
• Không cần thiết bị gì

Ngón cái có mạch riêng nên dùng nó có thể đếm nhầm.

Vì sao nên đếm trọn một phút

• Chính xác hơn
• Đếm mười lăm giây rồi nhân bốn có sai số
• Nhất là khi nhịp không đều
• Một phút không lâu
• Đáng bỏ thời gian

Khi nhịp không đều thì đếm trọn một phút quan trọng hơn hẳn.

Thời điểm đo tốt nhất

• Khi vừa thức dậy còn nằm trên giường
• Trước khi ngồi dậy
• Hoặc sau khi ngồi nghỉ vài phút
• Cùng thời điểm mỗi ngày
• Để so sánh được

Đo khi vừa thức dậy cho con số ổn định nhất để so sánh qua các ngày.

Về khoảng bình thường

• Có một khoảng chung cho người trưởng thành
• Nhưng thay đổi theo tuổi
• Cũng theo thể lực
• Và theo thuốc đang dùng
• Hỏi bác sĩ về mức của mình

Con số phù hợp với mình có thể khác con số chung được nhắc tới.

Về người tập luyện đều

• Nhịp lúc nghỉ thường thấp hơn
• Tim bơm hiệu quả hơn
• Cần ít nhịp hơn cho cùng lượng máu
• Là dấu hiệu tốt ở nhóm này
• Thay đổi dần khi tập đều

Nhịp tim giảm dần sau vài tháng tập đều là dấu hiệu thể lực cải thiện.

Những yếu tố làm nhịp tăng

• Vận động
• Cảm xúc và căng thẳng
• Cà phê và một số chất
• Sốt và mất nước
• Thiếu ngủ

Một đêm mất ngủ có thể làm nhịp tim sáng hôm sau cao hơn rõ rệt.

Những yếu tố làm nhịp giảm

• Một số loại thuốc
• Thể lực tốt
• Khi ngủ sâu
• Một số tình trạng bệnh lý
• Cần biết mình đang dùng thuốc gì

Một số thuốc tim mạch có tác dụng làm chậm nhịp và đó là mục tiêu điều trị.

Vì sao một lần đo chưa đủ

• Nhịp thay đổi liên tục
• Bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố
• Cần nhiều lần đo
• Trong điều kiện tương tự
• Xu hướng nói nhiều hơn một con số

Xu hướng qua nhiều ngày nói nhiều hơn một con số đơn lẻ.

Về việc theo dõi xu hướng

• Ghi lại vài tuần
• Xem mức nền của mình
• Biết thế nào là bình thường với mình
• Dễ nhận ra khi có thay đổi
• Là giá trị chính của việc theo dõi

Biết mức nền của mình giúp nhận ra thay đổi sớm hơn.

Khi nhịp tăng dần qua nhiều ngày

• Có thể do thiếu ngủ tích luỹ
• Có thể do tập quá sức
• Có thể do sắp ốm
• Có thể do căng thẳng kéo dài
• Đáng chú ý nếu kéo dài

Nhịp tim nền tăng dần đôi khi là dấu hiệu sớm của việc sắp ốm.

Về nhịp tim khi vận động

• Tăng lên là bình thường
• Trở về mức nền sau khi nghỉ
• Tốc độ hồi phục phản ánh thể lực
• Không dùng để tự chẩn đoán
• Hỏi bác sĩ nếu bất thường

Tốc độ nhịp tim trở về mức nền sau vận động phản ánh thể lực khá rõ.

Về thiết bị đeo tay

• Tiện vì đo liên tục
• Có sai số nhất là khi vận động
• Không phải thiết bị y tế
• Dùng để thấy xu hướng
• Không dùng để chẩn đoán

Số liệu từ thiết bị đeo tay dùng để thấy xu hướng chứ không để chẩn đoán.

Khi nào nên đi khám

• Nhịp rất nhanh hoặc rất chậm kéo dài
• Kèm chóng mặt hoặc ngất
• Kèm đau ngực hoặc khó thở
• Nhịp không đều thường xuyên
• Thay đổi đột ngột không rõ lý do

Nhịp bất thường kèm chóng mặt hoặc đau ngực cần được khám sớm.

Về việc ghi lại khi có triệu chứng

• Đo ngay khi thấy khó chịu
• Ghi con số và thời điểm
• Ghi triệu chứng kèm theo
• Ghi đang làm gì lúc đó
• Rất hữu ích cho bác sĩ

Con số đo được ngay lúc có triệu chứng là thông tin bác sĩ rất cần.

Cách nghĩ thực tế

• Đo khi vừa thức dậy để có con số nền ổn định
• Đếm trọn một phút và không dùng ngón cái
• Nhiều yếu tố làm nhịp thay đổi trong ngày
• Biết mức nền của mình giúp nhận ra thay đổi
• Nhịp bất thường kèm triệu chứng cần đi khám

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy khám bác sĩ khi nhịp tim bất thường kèm triệu chứng.

Câu hỏi thường gặp