Tiền đái tháo đường — giai đoạn còn nhiều cơ hội nhất

Đây là giai đoạn mà thay đổi lối sống tạo ra khác biệt rõ nhất, và phần lớn người có nó không biết mình có.

Tiền đái tháo đường là gì

• Đường huyết cao hơn bình thường
• Nhưng chưa tới ngưỡng chẩn đoán
• Là vùng ở giữa
• Phát hiện qua xét nghiệm
• Thường không triệu chứng

Phần lớn người có tình trạng này không biết mình có.

Vì sao nó đáng chú ý

• Là cảnh báo sớm
• Cơ thể đã bắt đầu xử lý đường kém hơn
• Tổn thương có thể đã bắt đầu
• Nguy cơ tim mạch cũng tăng
• Còn nhiều cơ hội đảo ngược

Nguy cơ tim mạch đã tăng ngay từ giai đoạn này chứ không đợi thành bệnh.

Ai nên tầm soát

• Người có tiền sử gia đình
• Người thừa cân
• Người ít vận động
• Người lớn tuổi
• Phụ nữ từng đái tháo đường thai kỳ

Hỏi bác sĩ xem mình có thuộc nhóm nên tầm soát hay không.

Về vòng eo

• Mỡ vùng bụng liên quan rõ hơn cân nặng chung
• Hai người cùng cân nặng có nguy cơ khác nhau
• Vòng eo là chỉ số dễ đo
• Đo đúng cách mới có ý nghĩa
• Theo dõi xu hướng

Vòng eo cho biết nhiều hơn cân nặng đơn thuần.

Về giảm cân vừa phải

• Không cần giảm nhiều mới có tác động
• Một phần nhỏ trọng lượng đã tạo khác biệt
• Giữ được lâu quan trọng hơn giảm nhanh
• Hỏi bác sĩ về mục tiêu phù hợp
• Không đặt mục tiêu quá sức

Giữ được lâu dài quan trọng hơn con số giảm được trong tháng đầu.

Về vận động

• Vận động đều có tác động độc lập
• Kể cả khi cân nặng không đổi
• Cơ bắp dùng đường tốt hơn
• Đi bộ nhanh đã có ích
• Đều đặn hơn là dữ dội

Vận động có tác động ngay cả khi cân nặng chưa thay đổi.

Về thời gian ngồi

• Ngồi liên tục nhiều giờ là yếu tố riêng
• Khác với việc có tập hay không
• Đứng dậy vài phút mỗi giờ
• Đi lại ngắn sau bữa ăn
• Dễ làm hơn là tăng buổi tập

Thời gian ngồi là yếu tố riêng, không bù được bằng một buổi tập cuối ngày.

Về ăn uống

• Chú ý loại tinh bột
• Thêm chất xơ
• Giảm đồ uống có đường
• Chú ý khẩu phần
• Thay đổi bền vững hơn là kiêng cực đoan

Đồ uống có đường là chỗ dễ cắt nhất mà tác động lại rõ.

Về giấc ngủ

• Thiếu ngủ ảnh hưởng chuyển hoá đường
• Ngủ không đều cũng vậy
• Ngưng thở khi ngủ liên quan tới nguy cơ
• Ngáy to và buồn ngủ ban ngày là dấu hiệu
• Nên nói với bác sĩ

Ngáy to kèm buồn ngủ ban ngày là điều đáng nói với bác sĩ.

Về căng thẳng

• Căng thẳng kéo dài ảnh hưởng đường huyết
• Cũng ảnh hưởng thói quen ăn uống
• Và ảnh hưởng giấc ngủ
• Là một phần của bức tranh
• Không phải yếu tố duy nhất

Căng thẳng tác động cả trực tiếp lẫn gián tiếp qua thói quen.

Về việc bỏ thuốc lá

• Hút thuốc làm tăng nguy cơ
• Cũng làm tăng nguy cơ tim mạch
• Bỏ có lợi ở mọi độ tuổi
• Có hỗ trợ chuyên môn
• Hỏi bác sĩ về các lựa chọn

Có hỗ trợ chuyên môn để bỏ thuốc chứ không phải chỉ dựa vào ý chí.

Về việc theo dõi định kỳ

• Xét nghiệm lại theo lịch bác sĩ dặn
• Không tự đặt lịch
• So với lần trước
• Xu hướng quan trọng
• Giữ kết quả cũ

So với lần trước cho biết mình đang đi theo hướng nào.

Khi kết quả cải thiện

• Là dấu hiệu tốt
• Nhưng không có nghĩa dừng lại
• Nguy cơ vẫn còn
• Giữ thói quen đã tạo
• Vẫn theo dõi định kỳ

Kết quả cải thiện là lý do tiếp tục chứ không phải lý do dừng.

Về áp lực tâm lý

• Nghe chẩn đoán có thể gây lo
• Cũng có người coi nhẹ vì chưa phải bệnh
• Cả hai đều không giúp ích
• Coi đây là thông tin để hành động
• Nói với bác sĩ nếu quá lo

Coi nhẹ vì chưa phải bệnh cũng bất lợi như lo quá mức.

Về thuốc

• Một số trường hợp bác sĩ cân nhắc dùng thuốc
• Tuỳ mức nguy cơ
• Không tự dùng
• Không dùng theo đơn người khác
• Đây là quyết định của bác sĩ

Không bao giờ dùng thuốc điều trị đường huyết theo đơn của người khác.

Cách nghĩ thực tế

• Phần lớn không có triệu chứng nên phải xét nghiệm mới biết
• Giảm cân vừa phải kết hợp vận động có tác động rõ
• Thời gian ngồi là yếu tố riêng
• Kết quả cải thiện là lý do tiếp tục
• Thuốc là quyết định của bác sĩ

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi bác sĩ về kế hoạch phù hợp với mình.

Câu hỏi thường gặp