Máy đo huyết áp tại nhà — thứ hay bị dùng sai nhất

Chiếc máy này rất phổ biến trong nhà và cũng là chiếc hay bị dùng sai cách nhất.

Về loại đo bắp tay

• Thường được khuyên dùng hơn
• Ít nhạy với tư thế
• Vòng bít quấn quanh bắp tay
• Cần đúng cỡ
• Hỏi dược sĩ về cỡ phù hợp

Loại đo bắp tay ít phụ thuộc vào tư thế hơn loại cổ tay.

Về loại đo cổ tay

• Nhỏ gọn và tiện mang
• Nhạy với vị trí tay
• Phải giữ ngang tim
• Sai vị trí là sai kết quả
• Hỏi bác sĩ xem có phù hợp không

Giữ cổ tay không ngang tim là lỗi làm sai kết quả rất hay gặp.

Về cỡ vòng bít

• Đo chu vi bắp tay trước
• Quá nhỏ làm số cao giả
• Quá lớn làm số thấp giả
• Xem bảng cỡ của nhà sản xuất
• Có cỡ lớn cho bắp tay to

Vòng bít sai cỡ tạo ra sai lệch có hệ thống ở mọi lần đo.

Chuẩn bị trước khi đo

• Ngồi nghỉ vài phút
• Đi vệ sinh trước nếu buồn
• Không vừa vận động xong
• Không vừa hút thuốc hay uống cà phê
• Phòng yên tĩnh

Bàng quang căng cũng có thể làm con số cao hơn.

Tư thế khi đo

• Ngồi tựa lưng
• Hai chân đặt phẳng sàn
• Không bắt chéo chân
• Tay đặt trên bàn ngang tim
• Không nói chuyện trong lúc đo

Nói chuyện trong lúc đo là lỗi đơn giản mà làm sai số đáng kể.

Về vị trí quấn vòng bít

• Quấn trực tiếp lên da
• Không quấn qua áo dày
• Cách khuỷu tay theo hướng dẫn
• Đủ chặt nhưng không siết
• Xem dấu chỉ vị trí trên vòng bít

Xắn tay áo lên quá chặt cũng gây sai số như quấn qua áo.

Những lỗi thường gặp nhất

• Không nghỉ trước khi đo
• Tay không ngang tim
• Nói chuyện trong lúc đo
• Vòng bít sai cỡ
• Bắt chéo chân

Năm lỗi này giải thích phần lớn các con số khó hiểu tại nhà.

Về số lần đo

• Thường đo vài lần cách nhau ít phút
• Ghi tất cả các lần
• Không chỉ ghi lần thấp nhất
• Theo hướng dẫn của bác sĩ
• Cùng cách mỗi lần

Chỉ ghi lần thấp nhất là tự làm hỏng dữ liệu của chính mình.

Về thời điểm đo trong ngày

• Huyết áp dao động trong ngày
• Đo cùng thời điểm để so được
• Thường sáng và tối
• Trước khi dùng thuốc nếu bác sĩ dặn
• Hỏi bác sĩ về lịch phù hợp

Đo cùng thời điểm mỗi ngày là điều kiện để các lần đo so sánh được.

Về việc đo cả hai tay

• Lần đầu nên đo cả hai tay
• Chênh lệch có thể có ý nghĩa
• Sau đó dùng tay cho số cao hơn
• Ghi rõ đo tay nào
• Nói với bác sĩ nếu chênh nhiều

Chênh lệch nhiều giữa hai tay là điều nên nói với bác sĩ.

Về việc ghi chép

• Ghi cả hai con số
• Ghi nhịp tim máy hiện
• Ghi ngày giờ
• Ghi tay nào và tư thế
• Ghi thuốc đã dùng

Ghi đủ bối cảnh giúp bác sĩ đọc đúng con số.

Khi thấy một lần đo cao

• Không hoảng
• Nghỉ thêm rồi đo lại
• Kiểm lại tư thế và vòng bít
• Ghi lại cả hai lần
• Nói với bác sĩ nếu lặp lại

Một lần đo cao đơn lẻ ít ý nghĩa hơn dạng lặp lại nhiều ngày.

Về việc tự đổi thuốc

• Không tự tăng liều khi thấy số cao
• Không tự bỏ khi thấy số đẹp
• Mọi thay đổi qua bác sĩ
• Mang bảng theo dõi đi khám
• Hỏi khi nào cần liên hệ sớm

Thấy số đẹp rồi tự bỏ thuốc là tình huống nguy hiểm và rất hay gặp.

Về việc đo khi đang ốm

• Con số có thể khác thường ngày
• Ghi rõ đang ốm
• Không kết luận từ giai đoạn này
• Đo lại khi đã khoẻ
• Nói với bác sĩ nếu lệch nhiều

Ghi rõ đang ốm giúp không hiểu nhầm đoạn số liệu bất thường đó.

Về việc nhờ người khác đo giúp

• Đỡ phải thao tác một tay
• Giữ tư thế đúng dễ hơn
• Hướng dẫn họ cách làm
• Vẫn giữ im lặng khi đo
• Ghi rõ ai đo

Có người đo giúp thì giữ đúng tư thế dễ hơn hẳn.

Về việc đối chiếu với phòng khám

• Mang máy đi khám
• Đo cùng lúc để so
• Biết máy mình lệch bao nhiêu
• Lặp lại định kỳ
• Cũng kiểm vòng bít còn tốt không

Đối chiếu định kỳ cho biết máy mình còn đáng tin không.

Cách nghĩ thực tế

• Loại đo bắp tay thường được khuyên dùng hơn
• Vòng bít đúng cỡ là điều kiện tiên quyết
• Nghỉ vài phút và không nói chuyện khi đo
• Ghi tất cả các lần đo chứ không chọn lọc
• Không tự thay đổi thuốc theo con số

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi bác sĩ về lịch đo và mức phù hợp với mình.

Câu hỏi thường gặp