Đây là phép đo rẻ nhất trong nhà mà lại cho thông tin cân nặng không cho được.
Vì sao đo vòng eo
- Cho biết phân bố mỡ
- Mỡ bụng liên quan nguy cơ rõ hơn
- Cân nặng không cho biết điều này
- Chỉ cần một thước dây
- Đo nhanh và lặp lại được
Cân nặng không cho biết mỡ nằm ở đâu, còn vòng eo thì có.
Đo ở chỗ nào
- Khoảng giữa bờ dưới xương sườn cuối và mào chậu
- Không phải chỗ hẹp nhất của eo
- Không phải ngang rốn với mọi người
- Quan trọng là cùng một chỗ mỗi lần
- Đánh dấu để nhớ vị trí
Đo mỗi lần một chỗ khác nhau làm chuỗi số liệu vô nghĩa.
Tư thế khi đo
- Đứng thẳng thoải mái
- Hai chân rộng bằng vai
- Hai tay buông tự nhiên
- Thở bình thường
- Không hóp bụng
Hóp bụng khi đo là lỗi làm mất hết ý nghĩa của phép đo.
Về thời điểm thở
- Đo ở cuối một nhịp thở ra bình thường
- Không hít vào sâu
- Không thở ra hết sức
- Thở đều vài nhịp trước khi đo
- Điều này ảnh hưởng đáng kể
Thời điểm trong nhịp thở ảnh hưởng tới con số nhiều hơn người ta tưởng.
Về thước dây
- Dùng thước vải mềm
- Không dùng thước kim loại cứng
- Thước song song mặt đất
- Sát da nhưng không siết
- Không đo qua lớp áo dày
Siết thước chặt làm con số nhỏ đi một cách giả tạo.
Về việc đo qua quần áo
- Tốt nhất là đo trên da
- Hoặc qua lớp áo rất mỏng
- Áo dày làm sai số
- Giữ nguyên cách mỗi lần
- Ghi lại cách mình đo
Ghi lại cách mình đo giúp lần sau lặp lại đúng như vậy.
Về thời điểm trong ngày
- Đo buổi sáng khi bụng đói
- Sau khi đi vệ sinh
- Cùng thời điểm mỗi lần
- Không đo ngay sau bữa ăn
- Không đo khi đầy bụng
Đo ngay sau bữa ăn cho con số không so sánh được với lần trước.
Về việc tự đo một mình
- Đứng trước gương giúp giữ thước ngang
- Kiểm tra thước không bị xoắn
- Đo hai lần rồi lấy kết quả ổn định
- Nhờ người khác đo nếu được
- Giữ tư thế tự nhiên
Thước bị xoắn hoặc chạy chéo là lỗi rất hay gặp khi tự đo.
Về tỷ lệ eo trên hông
- Đo thêm vòng hông chỗ rộng nhất
- Chia vòng eo cho vòng hông
- Cũng phản ánh phân bố mỡ
- Một số nơi dùng chỉ số này
- Hỏi bác sĩ về cách diễn giải
Đây là một cách khác để mô tả cùng một điều về phân bố mỡ.
Về tỷ lệ eo trên chiều cao
- Chia vòng eo cho chiều cao
- Tính rất đơn giản
- Không phụ thuộc đơn vị đo
- Một số hướng dẫn dùng chỉ số này
- Hỏi bác sĩ về ngưỡng phù hợp
Cách tính này đơn giản và không phụ thuộc vào đơn vị đo.
Về ngưỡng
- Khác nhau theo giới
- Khác nhau theo nhóm dân cư
- Không có một con số chung
- Không lấy số nước ngoài áp cho mình
- Hỏi bác sĩ về ngưỡng phù hợp
Ngưỡng dùng cho nhóm dân cư này không áp được cho nhóm khác.
Về tần suất đo
- Vòng eo thay đổi chậm hơn cân nặng
- Không cần đo hằng ngày
- Vài tuần một lần là đủ
- Ghi lại kèm ngày
- So theo tháng
Vòng eo thay đổi chậm nên đo hằng ngày không thêm thông tin gì.
Khi vòng eo giảm mà cân nặng không đổi
- Có thể là thay đổi thành phần cơ thể
- Đây là điều đáng chú ý
- Cân nặng đơn thuần che mất
- Lý do nên đo cả hai
- Kể với bác sĩ khi khám
Đây chính là tình huống cho thấy vì sao không nên chỉ nhìn cân nặng.
Về việc đo cho người khác
- Giải thích trước khi đo
- Để họ đứng tự nhiên
- Không nhắc hóp bụng
- Đọc số ngang tầm mắt
- Ghi lại ngay
Đọc số ngang tầm mắt tránh được sai lệch do nhìn chéo.
Về việc kết hợp với cân nặng
- Hai chỉ số bổ sung cho nhau
- Cân nặng cho tổng thể
- Vòng eo cho phân bố
- Ghi cùng một bảng
- Mang cả hai đi khám
Ghi hai chỉ số cùng một bảng giúp thấy được quan hệ giữa chúng.
Về trường hợp đặc biệt
- Phụ nữ mang thai không dùng chỉ số này theo cách thông thường
- Người có bệnh gây chướng bụng cũng vậy
- Sau phẫu thuật vùng bụng
- Hỏi bác sĩ về cách theo dõi phù hợp
- Không tự diễn giải
Có những trường hợp mà chỉ số này không diễn giải theo cách thông thường được.
Về việc ghi chép
- Ghi con số và ngày
- Ghi cách đo
- Ghi cùng cân nặng
- Giữ lại số cũ
- Mang đi khám
Ghi kèm cân nặng giúp thấy được bức tranh đầy đủ hơn.
Cách nghĩ thực tế
- Đo cùng một chỗ ở mọi lần
- Không hóp bụng khi đo
- Đo buổi sáng khi bụng đói
- Vòng eo thay đổi chậm nên không cần đo hằng ngày
- Hỏi bác sĩ về ngưỡng phù hợp với mình
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi bác sĩ để diễn giải chỉ số của mình.
Câu hỏi thường gặp
Đo vòng eo ở chỗ nào?
Thường đo ở khoảng giữa bờ dưới xương sườn cuối và mào chậu, với thước song song mặt đất. Quan trọng là đo cùng một chỗ ở mọi lần đo.
Đo lúc nào là hợp lý?
Đo vào buổi sáng khi bụng đói, ở cuối một nhịp thở ra bình thường, không hóp bụng. Cùng điều kiện thì mới so sánh được giữa các lần.
Vì sao mỡ bụng được chú ý riêng?
Mỡ tích ở vùng bụng liên quan tới nguy cơ chuyển hoá và tim mạch rõ hơn so với mỡ ở nơi khác. Đó là lý do vòng eo được đo riêng.
Ngưỡng vòng eo là bao nhiêu?
Ngưỡng khác nhau theo giới và theo nhóm dân cư nên không có một con số chung. Hãy hỏi bác sĩ về ngưỡng phù hợp với mình.