Cân nặng ở người lớn tuổi — sụt cân không phải chuyện nhỏ

Ở tuổi cao, giảm cân thường không phải tin vui mà là dấu hiệu cần tìm nguyên nhân.

Vì sao cách nhìn phải khác

• Ở tuổi cao mục tiêu không giống người trẻ
• Giữ sức và giữ cơ quan trọng hơn
• Sụt cân đi kèm mất cơ
• Tăng nguy cơ té ngã
• Không coi giảm cân là thành tích

Giữ được sức và khối cơ quan trọng hơn con số trên cân.

Về mất khối cơ

• Xảy ra dần theo tuổi
• Nhanh hơn khi ít vận động
• Nhanh hơn khi nằm viện dài
• Ảnh hưởng sức và thăng bằng
• Có thể làm chậm lại

Một đợt nằm viện dài có thể làm mất cơ nhanh hơn nhiều năm bình thường.

Dấu hiệu nhận ra sớm

• Đứng dậy từ ghế khó hơn
• Đi chậm hơn trước
• Mở nắp chai khó
• Xách đồ thấy nặng hơn
• Quần áo rộng ra

Quần áo rộng ra là dấu hiệu dễ thấy mà hay bị bỏ qua.

Những nguyên nhân hay gặp

• Vấn đề răng miệng làm nhai khó
• Thuốc đang dùng ảnh hưởng vị giác
• Ăn một mình nên ăn kém
• Khó đi chợ và nấu ăn
• Bệnh lý chưa được phát hiện

Ăn một mình là nguyên nhân rất hay gặp mà ít ai nghĩ tới.

Về răng miệng

• Đau răng làm tránh thức ăn cứng
• Răng giả không vừa gây khó nhai
• Khô miệng làm nuốt khó
• Khám răng định kỳ
• Đây là thứ sửa được

Răng giả không vừa là thứ chỉnh được và tác động tới bữa ăn rất rõ.

Về thuốc đang dùng

• Một số thuốc ảnh hưởng vị giác
• Một số gây buồn nôn
• Dùng nhiều thuốc cùng lúc càng dễ
• Không tự bỏ thuốc
• Mang danh sách thuốc đi khám

Mang đủ danh sách thuốc giúp bác sĩ rà được nguyên nhân này.

Về khó nuốt

• Hay sặc khi ăn uống
• Phải nuốt nhiều lần
• Tránh một số món vì khó nuốt
• Đây là dấu hiệu cần khám
• Không tự xử lý

Hay sặc khi ăn uống là dấu hiệu cần được khám chứ không nên chịu đựng.

Về ăn một mình

• Bữa ăn thành việc phải làm cho xong
• Nấu cho một người thấy ngại
• Ăn ít đi mà không nhận ra
• Ăn cùng người khác giúp nhiều
• Đây là yếu tố thật sự

Ăn cùng người khác dù chỉ vài bữa trong tuần cũng tạo khác biệt.

Về việc đi chợ và nấu ăn

• Đi lại khó làm giảm lựa chọn
• Nấu nướng mệt nên làm qua loa
• Trữ sẵn món dễ chế biến
• Nhờ người nhà hỗ trợ
• Không ngại nhờ giúp

Trữ sẵn vài món dễ chế biến giúp không bỏ bữa vào ngày mệt.

Về chất đạm trong bữa

• Quan trọng cho việc giữ cơ
• Chia đều các bữa trong ngày
• Chọn món dễ nhai dễ tiêu
• Trứng cá đậu sữa là lựa chọn quen
• Hỏi bác sĩ về nhu cầu của mình

Chia đạm đều các bữa thường dễ hơn dồn hết vào một bữa.

Về vận động có sức cản

• Giúp giữ cơ
• Không cần dụng cụ phức tạp
• Đứng lên ngồi xuống ghế
• Tập thăng bằng
• Hỏi bác sĩ về bài phù hợp

Đứng lên ngồi xuống ghế là bài đơn giản mà giữ cơ chân rất tốt.

Về nguy cơ té ngã

• Yếu cơ làm tăng nguy cơ
• Té ngã dẫn tới hệ quả nặng
• Dọn chướng ngại trong nhà
• Đủ ánh sáng lối đi
• Kiểm tra mắt định kỳ

Dọn chướng ngại và thêm ánh sáng là việc rẻ mà hiệu quả rõ.

Về việc cân định kỳ

• Cân cùng thời điểm
• Ghi lại kèm ngày
• So với vài tháng trước
• Chú ý quần áo rộng ra
• Mang số liệu đi khám

So với vài tháng trước dễ thấy xu hướng hơn là nhớ mang máng.

Về tăng cân ở tuổi cao

• Cũng cần được chú ý
• Nhất là khi tăng nhanh
• Kèm sưng phù thì phải khám
• Ảnh hưởng khớp và đi lại
• Hỏi bác sĩ về mức phù hợp

Tăng cân nhanh kèm sưng phù ở tuổi cao cần được khám sớm.

Khi nào cần đi khám

• Sụt cân không chủ ý
• Ăn kém kéo dài
• Hay sặc khi ăn
• Yếu đi rõ rệt
• Người nhà thấy khác thường

Người nhà nhận ra thay đổi cũng là lý do đủ để đi khám.

Cách nghĩ thực tế

• Sụt cân không chủ ý là dấu hiệu cần tìm nguyên nhân
• Giữ cơ quan trọng hơn con số trên cân
• Rà lại răng miệng và thuốc đang dùng
• Ăn cùng người khác giúp ăn được nhiều hơn
• Cân định kỳ và ghi lại

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy đưa người thân đi khám khi thấy sụt cân.

Câu hỏi thường gặp